|
|
Muziekvernieuwingsconferentie
Een samenkomst van mensen die op een of andere wijze bezig zijn met vernieuwing
van de muziek stond de initiatiefnemers voor ogen van de conferentie ‘mens
en muziek’ van 22 tot 24 oktober in Schoorl (N-H). Drie dagen lang
waren circa 140 mensen aanwezig op het terrein van de woon- en werkgemeenschap
van Scorlewald, waar al veertig jaar gewerkt wordt aan een bijzondere omgang
met de zorgbehoevende mens. Tegelijk is dit de plek van muziekvernieuwing
door middel van de Choroi-instrumentenbouw, een impuls die even zolang
geleden hier is begonnen en zich inmiddels heeft uitgebreid tot werkplaatsen
in vele landen. Een internationaal gezelschap van leraren, muziekdocenten,
uitvoerende musici, studenten van Helicon en de Wervel, instrumentenbouwers
en veel muziektherapeuten nam deel aan de conferentie.
Doel ervan was om niet alleen hoorbaar, maar ook zichtbaar en beleefbaar te
maken wat er momenteel op het gebied van muziekvernieuwing gebeurt in de wereld
van de uitvoerende muziek, muziekpedagogie, therapie en instrumentenbouw.
Verbindende schakel tussen alle getoonde vernieuwingsimpulsen vormde onderzoek
en oefening en de inspiratie vanuit antroposofie. Mensen die op dit gebied
de afgelopen decennia hun sporen hebben verdiend, waren dan ook aanwezig. De
conferentie bestond grotendeels uit werkgroepen waarin met hen kon worden gewerkt:
Michael Deason Barrow (muzikale toekomst van kinderen), Manfred Bleffert (oefenen
met nieuwe klankgroepen), Pär Ahlbom (bewegingsspelen), Fenneken Francken
(klankimprovisaties), Christiaan Boele (in de stem leeft de hele mens), Eric
van Grootel (muzikale expressie en het theatrale gebaar), Thomas Pedroli (muziek
als weg naar een intuïtieve pedagogie), Carolien Visser, met Monique Kühn
en Joke van der Weide (muziektherapeutische ervaringen).
Om te voorkomen dat het geheel een soort van marktplaats zou worden, dienden
de deelnemers gedurende de hele conferentie bij dezelfde werkgroep te blijven.
Daardoor kon er in die groepen echt oefenend en verdiepend worden gewerkt.
Aan het einde van de conferentie werd er door elke groep een korte (klinkende)
presentatie verzorgd, zodat iedereen een idee kon krijgen van de verschillende
blikrichtingen in de vernieuwingsbewegingen. Dat leverde een inspirerende
en ook bonte caleidoscoop op van spelen, klankgroepen, instrumenten en vocale
bijdragen.
De inhoudelijke bijdragen gingen zaterdagochtend over pedagogie en zondagochtend
over therapie. Vier mensen vertelden vanuit hun praktijk hoe zij deze vormgeven
en hoe hierin het ‘vernieuwende’ aspect een rol speelt. Marcel
van Os, docent aan Hogeschool Helicon, en Reyer Poeg, muziekdocent aan de
Haarlemse bovenbouw en componist, belichtten in hun pedagogische bijdragen
het spanningsveld tussen ‘dat wat gewild wordt’ binnen de instituten
en hetgeen vanuit ‘de wereld’ op hen af komt. Ieder mens moet
zelf een weg zoeken tussen conformeren en de eigen impuls volgen. Duidelijk
was dat het onderwijs enorm verandert en dat regelgeving zowel van buitenaf
als van binnen uit, het onderwijs (ook in vrijescholen) in zijn greep probeert
te krijgen en te houden, waardoor het wezenlijk muzikale in de pedagogie
verloren dreigt te gaan. Kinderen willen eigenlijk niets liever dan gewoon ‘lekker’ muziek
maken; blijft er echter wel voldoende ruimte over om hieraan tegemoet te
komen? Dus in plaats van zich te proberen aan te passen aan wat wordt gevraagd,
zouden de vrijescholen vooral naar buiten moeten komen met wat er op het
gebied van het muziekonderwijs aan kwaliteit aanwezig is.
De inhoudelijk bijdragen over muziektherapie werden verzorgd door Esther
Vis en Odulf Damen, die als therapeuten respectievelijk aan een reguliere
instelling en een heilpedagogisch instituut zijn verbonden. Odulf zag graag,
mede vanuit zijn functie als docent aan de Wervel, een gesprek op gang komen
tussen antroposofische en reguliere inzichten. Waar is toch de plek om dit
te doen? Er bleken in de zaal zeker tien tot vijftien mensen aanwezig die
juist vanuit de ‘reguliere hoek’ op deze conferentie waren afgekomen!
Het gesprek kon dus gelijk op gang worden gebracht!
Op de beide avonden werden concerten verzorgd door diverse ensembles, waarbij
men innerlijk mee kon gaan met de zoektochten van mensen in de muziek. Op
vrijdag waren dit het Wega ensemble en het ensemble Ghaun en op zaterdag
werd het concert verzorgd door het ensemble ‘ImpAkt’.
Uit de evaluatie onder de deelnemers blijkt grote tevredenheid over de conferentie
als geheel. Velen onderschreven deze als heel zinvol in het licht van vernieuwing
en ontwikkeling. De helft van de mensen zou een vergelijkbare conferentie
graag jaarlijks terug zien keren. De organiserende Stichting Mens en Muziek
zal de evaluaties nog verder bespreken en vervolgens bepalen wanneer en hoe
er een vervolg komt. Zij zet zich in om door middel van zulke conferenties
en een website de vernieuwingen zichtbaar en hoorbaar te maken in de wereld.
Deze eerste conferentie is hierin goed geslaagd.
De conferentie was mede mogelijk dankzij financiële steun van Scorlewald
en Triodos Bank. Website: www.mensenmuziek.nl.
Namens het bestuur, Eric Speelman en Rob Hardewijn |